Początki brazylijskiego jiu-jitsu (BJJ)

Brazylijskie Jiu-Jitsu (BJJ) stało się globalnym fenomenem, fascynującym zarówno entuzjastów sztuk walki, jak i fitnessu. Ale skąd pochodzi ta odmiana “łagodnej sztuki walk”? Zanurzmy się w bogatą historię i nietuzinkowe postacie, które ukształtowały BJJ w dynamiczny sport, który znamy dzisiaj.

Rodzina Gracie: Pionierzy BJJ

Historia brazylijskiego Jiu-Jitsu zaczyna się od rodziny Gracie, szczególnie braci Carlosa, Oswaldo, Gastão Jr. i Hélio Gracie. W 1917 roku Carlos Gracie nauczył się hybrydowego stylu walki od Mitsuyo Maedy, japońskiego judoki, który podróżował po świecie, doskonaląc swoje umiejętności. Nauki Maedy nie dotyczyły tylko technik; podzielił się także filozofią walki, która dzieliła walki na wyraźne fazy, takie jak uderzenia i chwytanie. To systematyczne podejście stało się fundamentem skuteczności BJJ.

Z Japonii do Brazylii: Narodziny nowej sztuki

Gracie’owie wzięli nauki Maedy i rozwili je, opracowując własny system samoobrony, początkowo nazywany Gracie Jiu-Jitsu. Z biegiem czasu ewoluowało to w to, co teraz znamy jako brazylijskie Jiu-Jitsu. Co czyni BJJ wyjątkowym, to jego skupienie na walce w parterze. Gracie’owie zdali sobie sprawę, że przenosząc walkę do parteru, mniejsza osoba może zneutralizować przewagę większego, silniejszego przeciwnika. To spostrzeżenie zrewolucjonizowało sztuki walki i trening samoobrony.

Kluczowe zasady brazylijskiego Jiu-Jitsu

BJJ opiera się na kilku fundamentalnych zasadach, które tworzą rdzeń jego skuteczności. Zrozumienie i stosowanie tych zasad może znacznie poprawić twoje umiejętności i uczynić cię lepszym zawodnikiem i sparing partnerem. Przyjrzyjmy się niektórym kluczowym zasadom definiującym BJJ:

• Wykorzystanie dźwigni zamiast siły: BJJ kładzie nacisk na wykorzystanie dźwigni i techniki do pokonania siły fizycznej. Ta zasada pozwala mniejszym zawodnikom skutecznie bronić się przed większymi przeciwnikami. Skupiając się na odpowiedniej mechanice ciała i pozycjonowaniu, można zwiększyć swoją siłę i zneutralizować przewagę wielkości oponenta.
• Pozycja przed poddaniem: Krytycznym pojęciem w BJJ jest ustalenie dominującej pozycji przed próbą poddań. Ta zasada zapewnia kontrolę nad przeciwnikiem i minimalizuje ryzyko. Zawodnicy uczą się zabezpieczać korzystne pozycje, takie jak mount, kontrola pleców czy pozycja boczna przed zastosowaniem technik poddania.
• Efektywność ruchu: BJJ podkreśla znaczenie oszczędzania energii poprzez efektywny ruch. Oznacza to wykorzystanie minimalnego wysiłku dla maksymalnego efektu, co pozwala przetrwać prez dłuższe starcia. Techniki są udoskonalane, aby wyeliminować zbędne ruchy, czyniąc je bardziej skutecznymi i mniej obciążającymi.
• Ciągłe uczenie się i rozwiązywanie problemów: BJJ zachęca do mentalności ciągłego doskonalenia i rozwiązywania problemów. Zawodnicy uczą się analizować sytuacje, wyłapują błędne posunięcia i nieustannie doskonalą swoje techniki. Ta zasada wykracza poza matę, wspierając rozwój mentalności wzrostu we wszystkich aspektach życia.

Internalizując te kluczowe zasady, ćwiczący BJJ rozwijają nie tylko skuteczne umiejętności sztuk walki, ale także cenne umiejętności życiowe, takie jak odporność, elastyczność i strategiczne myślenie. Niezależnie od tego, czy twoim celem jest samoobrona, rywalizacja czy osobisty rozwój, zrozumienie i stosowanie tych zasad znacznie wzbogaci twoją podróż w BJJ.

Wzrost popularności BJJ w nowoczesnych sztukach walki

Brazylijskie Jiu-Jitsu zyskało światową uwagę w latach 90., gdy Royce Gracie dominował w pierwszych wydarzeniach Ultimate Fighting Championship (UFC). Jego sukces pokazał skuteczność BJJ w starciach z innymi stylami sztuk walki i wzbudził globalne zainteresowanie tym sportem. 

Dziś BJJ jest niezbędnym elementem treningu mieszanych sztuk walki (MMA) i ma prężnie działającą scenę zawodniczą. Praktykuje się je zarówno w gi (tradycyjnym stroju), jak i bez (no-gi), oferując wszechstronność dla różnych preferencji i zastosowań.

Najpopularniejszą federacją sztuk walk na świecie, gdzie BJJ jest fundamentem każdego fightera jest UFC. Gale z najlepszymi zawodnikami odbyły się kilkukrotnie w Polsce (Kraków, Gdańsk). Chodzą pogłoski, że w niedalekiej przyszłości UFC zawita ponownie nad Wisłę.

Jak zacząć z brazylijskim Jiu-Jitsu

Myślisz o spróbowaniu BJJ? Oto kilka wskazówek dla początkujących:

• Znajdź renomowaną szkołę z doświadczonymi instruktorami. Niektóre z nich 
• Zacznij od zajęć podstawowych, aby zbudować solidne fundamenty.
• Bądź cierpliwy i konsekwentny – postęp wymaga czasu.
• Przyjmij proces uczenia się i nie bój się popełniać błędów.
• Pamiętaj, że każdy zaczyna jako początkujący. Społeczność BJJ jest znana z tego, że jest przyjazna i wspierająca, więc nie wahaj się zadawać pytań i szukać pomocy od bardziej doświadczonych praktyków.

Duch brazylijskiego Jiu-Jitsu

Poza technikami i zawodami, BJJ oferuje unikalną filozofię i styl życia. Uczy rozwiązywania problemów, buduje pewność siebie i wprowadza dyscyplinę. Wiele osób praktykujących stwierdza, że lekcje wyniesione z mat przekładają się na sukces w innych obszarach życia.

Rozpoczynając swoją podróż w BJJ, pamiętaj o słowach często przypisywanych Hélio Gracie: “W jiu-jitsu nie ma przegranej. Możesz tylko wygrać lub się nauczyć.” Ta mentalność podsumowuje ciągły rozwój i doskonalenie, które sprawiają, że brazylijskie Jiu-Jitsu jest tak satysfakcjonującym zajęciem.

Niezależnie od tego, czy przyciąga cię BJJ dla samoobrony, rywalizacji, fitnessu czy osobistego rozwoju, dołączasz do bogatej tradycji z głębokimi korzeniami i jasną przyszłością. Więc zakasaj rękawy (lub gi) i wejdż na matę, aby stać się częścią niekończącej się historii Brazylijskiego Jiu-Jitsu!